Uncategorized

Zelfstandigenwet: wat het betekent voor IT-freelancers

Melle October 21, 2026

Zelfstandigenwet: wat verandert er voor IT-freelancers en opdrachtgevers?

De Zelfstandigenwet laat freelancen in de IT bestaan, maar vraagt meer bewijs van echt ondernemerschap. Wie jarenlang voor één opdrachtgever werkt, komt onder druk te staan. Opdrachtgevers moeten straks beter kunnen uitleggen waarom ze iemand als zelfstandige inhuren.

Dat raakt twee kanten. Als IT-professional vraag je je af of jouw opdrachtenpatroon de toets doorstaat. Als hiring manager wil je weten welke dossiers je straks moet kunnen laten zien. De wet is nog een voorstel en geen beslissing. Toch loont het om nu al na te denken over hoe je werkt en met wie.

Wat houdt de Zelfstandigenwet in?

De wet moet vooraf duidelijk maken of iemand zelfstandig kan werken of eigenlijk als werknemer moet worden gezien. Daarvoor komen twee toetsen: een zelfstandigentoets en een werkrelatietoets.

Volgens het overzicht van de KVK hoort bij een zelfstandige onder meer een KvK-inschrijving, een btw-nummer, een zakelijke bankrekening en eigen facturatie. Ook moet je ondernemersrisico dragen en voorzieningen treffen voor ziekte, arbeidsongeschiktheid, aansprakelijkheid en pensioen. Het minimumbedrag daarvoor is nog niet vastgesteld.

De werkrelatietoets kijkt naar de praktijk. Bepaal jij zelf hoe je het werk organiseert? Of word je aangestuurd als iemand in loondienst? Het contract alleen is dus niet genoeg.

Het is een wetsvoorstel. Zolang het niet is aangenomen, gelden de huidige regels voor de beoordeling van arbeidsrelaties gewoon.

Moet een zzp’er straks minimaal drie opdrachtgevers hebben?

Volgens het voorstel wel. De zelfstandigentoets vraagt dat je over het lopende en het vorige kalenderjaar samen minimaal drie verschillende opdrachtgevers hebt gehad. HR Praktijk beschrijft dat dit de kern van de discussie is.

Voor IT is dat een gevoelig punt. Veel ervaren freelancers zitten twee of drie jaar op dezelfde opdracht, bijvoorbeeld als DevOps engineer of architect in een groot programma. Dat is logisch, want zo’n rol bouw je op. Maar het past slecht bij de drie-opdrachtgeversregel.

Dat is een serieus punt.

Ik zie het in gesprekken al terug. Freelancers die tevreden zijn bij één klant vragen zich af of ze hun werk anders moeten inrichten. Een eerlijk antwoord: dat weten we pas zeker als de wet er is. Wat we wel weten is dat een portefeuille met meerdere klanten een sterker verhaal is dan één lange opdracht.

Waarom zzp’ers kritisch zijn op de nieuwe regels voor zzp’ers

Een grote groep zzp’ers is tegen. In een peiling onder 1.068 zzp’ers gaf 53 procent aan tegen te stemmen, 19 procent was voor en 28 procent wist het nog niet.

De zorgen zijn begrijpelijk. Naast de eis van drie opdrachtgevers vrezen veel zelfstandigen dat opdrachtgevers hun inhuurvoorwaarden aanscherpen. Accountant.nl schreef hier eerder over. Een opdrachtgever die risico wil vermijden, kiest dan liever voor loondienst of detachering.

De internetconsultatie liep van 1 tot en met 29 oktober 2026, en op 7 oktober waren al ruim 400 reacties binnen. Bron: NOA

Dat zegt iets. Het onderwerp leeft, en de uitkomst kan nog veranderen. Starters, deeltijdzelfstandigen en intermediairs zijn punten waar nog over wordt gesproken.

Wat gaat er veranderen voor zzp’ers in 2027 en daarna?

Voorlopig nog weinig. De beoogde invoering is 1 januari 2028, op zijn vroegst, en de Tweede en Eerste Kamer moeten nog stemmen. Volgens de Rijksoverheid is het doel meer duidelijkheid en erkenning voor zzp’ers.

Toch zit het echte werk in de aanloop. Wie nu een opdracht aanneemt die in 2028 nog loopt, moet de toekomstige regels meewegen. Dat geldt ook voor opdrachtgevers die hun inhuur voor de komende jaren plannen.

In de praktijk verwacht ik drie bewegingen. Opdrachten met een duidelijk resultaat en afgebakende scope worden aantrekkelijker. Permanente inzet in een lijnfunctie wordt kwetsbaarder. En sommige ervaren specialisten kiezen alsnog voor loondienst of een detacheringsvorm. Dat laatste is geen mislukking. Het is een keuze die bij iemands leven moet passen.

Wat dit betekent voor jou als IT-freelancer

Freelance blijft een volwaardig pad. Alleen moet je ondernemerschap beter zichtbaar maken: meerdere opdrachtgevers, eigen werkwijze, een goede verzekeringsregeling en nette administratie.

Neem een senior freelancer die al drie jaar bij één organisatie zit. Prettig werk, goed tarief. In een sparringgesprek komt dan de vraag: wat doe je als die opdracht stopt, en hoe ziet je opdrachtenpatroon er over twee jaar uit? Dat is geen paniekvraag. Het is gewoon een goed ondernemersgesprek, ook zonder nieuwe wet.

Wil je weten hoe dit specifiek voor jouw vak uitpakt, lees dan ons stuk over de Zelfstandigenwet voor zzp’ers in de IT. Ook het tarief verdient aandacht: de ondergrens van je tarief berekenen helpt om te zien wat extra voorzieningen kosten.

Wij kunnen je voorbereiden en ondersteunen, bijvoorbeeld met de administratieve en commerciële kant. Garanderen dat een individuele opdracht juridisch als zelfstandig wordt gezien, doen we niet. Dat kan niemand.

Wat dit betekent voor jou als hiring manager

Je moet straks beter kunnen uitleggen waarom iemand als zelfstandige werkt. Dat betekent meer documentatie, meer contractcontrole en waarschijnlijk hogere kosten voor jou en je intermediair.

Vraag jezelf bij elke inhuur: heeft deze professional echt vrijheid in de werkwijze? Is de opdracht afgebakend? Wordt iemand aangestuurd zoals een medewerker? Zo ja, dan wijst dat eerder op een dienstverband. Meer hierover vind je in ons artikel over schijnzelfstandigheid beoordelen bij zzp-inhuur.

Hier past ook onze Detavast-aanpak. Wanneer je merkt dat een rol eigenlijk een vaste plek is, kan iemand via i-linked beginnen en rustig doorgroeien naar een vast contract bij jou. Door opvolgend werkgeverschap telt de tijd bij ons al mee. De match is dan vooraf al grondig getoetst. Het is een begeleide overgang, een kennismakingsperiode zonder vrijblijvendheid.

Zolang de wet nog niet vaststaat, helpt het om verrassingen vooraf weg te nemen. Dat is precies waar wij voor staan. We bemiddelen pas als we er voor 100% in geloven.

Veelgestelde vragen

Wat houdt de Zelfstandigenwet precies in?

Het is een wetsvoorstel dat vooraf moet vaststellen of iemand zelfstandig kan werken. Daarvoor komen een zelfstandigentoets en een werkrelatietoets. Ondernemerschap, onafhankelijkheid en eigen risico staan centraal.

Wat zijn de nieuwe regels voor zzp’ers?

Je hebt een KvK-inschrijving, btw-nummer, zakelijke bankrekening en eigen facturatie nodig. Ook moet je ondernemersrisico dragen en risico’s afdekken, zoals ziekte en pensioen. Het minimumbedrag daarvoor ligt nog niet vast.

Wat gaat er veranderen voor zzp’ers in 2027?

In 2027 waarschijnlijk nog niets. De beoogde invoering is 1 januari 2028, op zijn vroegst, en het parlement moet nog stemmen. Tot die tijd gelden de huidige regels.

Moet een zzp’er straks minimaal drie opdrachtgevers hebben?

Volgens het voorstel wel: minimaal drie verschillende opdrachtgevers over het lopende en vorige kalenderjaar samen. Het voorstel kan na de consultatie nog veranderen.

Conclusie

Freelance IT is niet van tafel. Wel wordt één lange opdracht kwetsbaarder, en moet ondernemerschap beter zichtbaar zijn. Voor opdrachtgevers betekent dit meer aandacht voor dossiers en de echte werkrelatie.

Het is nog een voorstel, dus niemand hoeft nu te schrikken. Wel is het slim om er nu over na te denken. Hoe ziet jouw opdrachtenpatroon er over twee jaar uit, en welke vorm past echt bij je? Daar denken we graag over mee, onder het genot van een kop koffie.