Kennis

Wtta voor zzp’ers: geldt de wet ook voor jou?

Bas van der Spoel October 26, 2026

Wtta voor zzp’ers: wanneer val je eronder en wat moet je nu regelen?

De Wtta geldt ook voor zzp’ers en DGA’s met een werk-bv, zodra je in de praktijk onder leiding en toezicht van je opdrachtgever werkt. Het label op je contract maakt niet uit. Je dagelijkse werkwijze bepaalt of je als uitlener wordt gezien.

Voor IT-professionals die freelance werken betekent dit: kijk naar wie jou aanstuurt, niet naar hoe de opdracht heet. Voor hiring managers geldt hetzelfde. Wie freelancers inhuurt, wil weten of die samenwerking de toets doorstaat. Beide kanten hebben baat bij een nuchtere check, ruim voor de deadlines.

Wat is de Wtta en wanneer gaat ze gelden?

De Wet toelating terbeschikkingstelling arbeidskrachten (Wtta) is een toelatingsstelsel voor partijen die arbeidskrachten uitlenen. De wet gaat in op 1 januari 2027. Toezicht en handhaving starten een jaar later.

De wettelijke basis wordt gefaseerd ingevoerd. Vanaf 1 januari 2028 mogen arbeidskrachten in beginsel alleen ter beschikking worden gesteld door een toegelaten of vrijgestelde uitlener. De overgangsregeling staat open van 1 november tot en met 31 december 2026. De aanvraagperiode voor toelating is gepland van 1 mei tot en met 30 juni 2027.

De definitie van terbeschikkingstelling uit de Waadi blijft in essentie gelijk. De wet voegt er vooral een toelatingsstelsel aan toe. Dat verschuift het zwaartepunt: eerst aantonen dat je aan de voorwaarden voldoet, pas daarna uitlenen.

Een derde van de uitleners kent de nieuwe toelatingsplicht nog niet, waarschuwt de Nederlandse Autoriteit Uitleenmarkt.

Dat is veel. Het is een reden om niet te wachten.

Wanneer valt een IT-zzp’er onder de Wtta?

Een zzp’er valt onder de Wtta als hij tegen vergoeding werkt onder leiding en toezicht van de opdrachtgever. Wie zelfstandig een afgesproken resultaat oplevert en zelf bepaalt hoe, valt doorgaans buiten de wet.

Dat klinkt helder, maar de praktijk is grijzer. Denk aan een DevOps engineer die al een jaar structureel meedraait in het team van de klant. Hij volgt de sprintplanning, krijgt dagelijks instructies en wordt beoordeeld zoals de vaste collega’s. Op papier is het een projectopdracht. In de praktijk is het capaciteit.

Het risico neemt toe als je:

structureel meedraait in het team van de opdrachtgever;
werkt volgens diens dagelijkse instructies en planning;
dezelfde aansturing krijgt als medewerkers in loondienst.

Een label als “adviesopdracht” of “zzp-contract” is niet beslissend. De feitelijke werkwijze weegt zwaarder dan de tekst op papier.

Dat is eerlijk gezegd ook hoe ik naar opdrachten kijk als bemiddelaar. Een mooie opdrachtomschrijving zegt weinig. Wat je op dinsdagochtend doet, zegt alles.

Geldt de Wtta ook voor DGA’s met een werk-bv?

Ja. Een DGA die via zijn eigen werk-bv bij een opdrachtgever werkt, kan onder de Wtta vallen. Het aantal werknemers of de omvang van de onderneming maakt niet uit. Zelfs een bv met één man kan meetellen.

De bv zelf is geen vrijbrief. Een bv maakt een aansturingsrelatie niet automatisch tot ondernemerschap. Werkt de DGA feitelijk onder toezicht en leiding van de klant, dan blijft dat de kern van de beoordeling. Beoordeel de werk-bv-structuur dus afzonderlijk.

Ook een tussenpartij neemt de vraag niet weg. Loopt een opdracht via een intermediair, dan blijft de onderliggende werkrelatie bepalend. Voor brokers en bemiddelaars betekent dat scherpere ketencontrole. Voor jou als DGA betekent het dat je niet kunt rekenen op een ander om het voor je te regelen.

Wie ook wil weten hoe dit zich verhoudt tot de bestaande regels rond schijnzelfstandigheid, vindt meer in ons artikel over schijnzelfstandigheid beoordelen bij zzp-inhuur.

Wat is het verschil tussen leiding en toezicht?

Leiding gaat over wie bepaalt wat je doet en hoe. Toezicht gaat over wie controleert of je het goed doet. Samen vormen ze de kern van terbeschikkingstelling. Zodra de opdrachtgever beide invult, kom je in het vizier.

Praktisch vertaald: wie stelt de prioriteiten? Wie bepaalt de werkmethode? Wie keurt het resultaat? Als je die drie vragen allemaal met “de klant” beantwoordt, werk je waarschijnlijk als arbeidskracht en niet als zelfstandig ondernemer.

Een zelfstandige IT-professional ziet er anders uit. Hij krijgt een doel, kiest zelf zijn aanpak en levert iets op. Hij kan een collega van de klant inschakelen of juist niet. Hij plant zijn eigen week.

Dat verschil is geen juridisch spitsvondigheidje. Het is ook een verschil in hoe het werk voelt. Veel freelancers kiezen bewust voor die vrijheid. De Wtta dwingt je om eerlijk te kijken of je die vrijheid in de praktijk ook echt hebt.

Een extra reden om daar goed naar te kijken is de ontwikkeling rond de zelfstandigenwet voor IT-freelancers, die dezelfde vraag vanuit een andere hoek stelt.

Wat betekent dit voor jouw opdrachten en tarief?

De gevolgen zijn praktisch. Wie ten onrechte zonder toelating blijft uitlenen, kan vanaf 2028 opdrachten verliezen. Opdrachtgevers lopen zelf ook risico als ze inlenen van een niet-toegelaten partij. Daarom zullen ze vaker kiezen voor toegelaten uitleners of voor freelancers die aantoonbaar buiten de wet vallen.

Dat verschuift de onderhandelingspositie. Contracten moeten scherper beschrijven wie het werk organiseert, wie instructies geeft en welk resultaat wordt opgeleverd. Er komt ook administratie bij: registratie, documentatie en periodieke controles.

Een mini-casus uit de praktijk. Een ervaren cloudspecialist met een eigen bv vertelde me tijdens een koffie dat zijn klant hem zo vanzelfsprekend in het team had opgenomen, dat hij zelf niet meer wist wie zijn opdrachtgever was en wie zijn leidinggevende. Na een gesprek over zijn dagelijkse praktijk bleek dat hij feitelijk ingeroosterd werkte. Voor hem was dat de aanleiding om te kiezen: écht zelfstandig, of bewust naar een vaste constructie.

Dat is een goede vraag om jezelf te stellen. Wat past bij je leven en je werkplezier? Over die keuze lees je meer in ons artikel over de overstap van zzp naar loondienst in de IT.

De praktische check: zo controleer je je eigen situatie

Begin bij je dagelijkse praktijk, niet bij je contract. Schrijf per opdracht op wie de instructies geeft, wie de planning bepaalt en wie het resultaat beoordeelt. Leg dat vast.

De NAU heeft een beslisboom beschikbaar gesteld waarmee je kunt beoordelen of je onder de toelatingsplicht valt. Gebruik die en documenteer de uitkomst. Het kost een uur en geeft houvast.

Verder helpt het om dit te regelen voor de overgangsperiode:

eHerkenning en een Berichtenbox voor bedrijven;
actuele KvK-gegevens;
een juridische beoordeling van twijfelgevallen vóór 1 november 2026.

Herhaal de check als je opdracht verandert. Een nieuwe teamstructuur, andere aansturing of een verlenging kan de uitkomst veranderen.

Hoe detachering zelf in de praktijk met de Wtta omgaat, lees je in dit artikel over de Wtta in de detacheringspraktijk.

Twijfel je of jouw situatie de toets doorstaat? Dan is dat precies het soort vraag waar we graag bij een kop koffie over sparren.

Veelgestelde vragen

Is de Wtta van toepassing op zzp’ers?

Ja, als je in de praktijk onder leiding en toezicht van je opdrachtgever werkt. Lever je zelfstandig een resultaat en bepaal je zelf de aanpak, dan val je doorgaans buiten de wet. De werkwijze telt, niet het contractlabel.

Geldt de Wtta ook voor een DGA met een eigen werk-bv?

Ja. Ook een DGA die alleen via zijn werk-bv bij een opdrachtgever werkt, kan eronder vallen. De omvang van de bv doet er niet toe. Beslissend is of hij feitelijk onder leiding en toezicht van de klant werkt.

Wat is het verschil tussen leiding en toezicht bij de Wtta?

Leiding is bepalen wat je doet en hoe je het doet. Toezicht is controleren of het goed gebeurt. Als de opdrachtgever beide invult, lijkt je werk meer op terbeschikkingstelling dan op zelfstandig ondernemerschap.

Wat zijn de gevolgen van de Wtta voor zzp’ers en opdrachtgevers?

Vanaf 2028 kun je opdrachten verliezen als je ten onrechte zonder toelating uitleent. Opdrachtgevers lopen risico bij inlenen van niet-toegelaten partijen en zullen scherper selecteren. Verwacht ook meer administratie en strengere contracten.

Conclusie

De Wtta raakt ook IT-zzp’ers en DGA’s. De grens loopt tussen zelfstandig een resultaat opleveren en werken onder leiding en toezicht van de opdrachtgever. Controleer vooral je dagelijkse praktijk, naast je contract, en doe dat voor de overgangsdeadline.

Voor opdrachtgevers geldt hetzelfde: weet wie bij jou het werk aanstuurt. Bij i-linked bemiddelen we pas als we er voor 100% in geloven dat een samenwerking op de lange termijn klopt, ook juridisch. Hoe ziet jouw werkdag eigenlijk uit als je hem eerlijk opschrijft?